Brutal znad Wisły. Biografia Hotelu Forum – premiera

Jeden z najbardziej rozpoznawalnych i wzbudzających emocje budynków w Krakowie doczekał się filmowej biografii. Małopolski Instytut Kultury w Krakowie zaprasza na premierę filmu dokumentalnego Brutal znad Wisły. Biografia Hotelu Forum, która odbędzie się już 12 listopada w Kinie Kijów. 

Zgodnie z propagandą lat 70. hotel miał być spektakularnym dowodem na wzrost gospodarczy PRL-u. Rzeczywistość szybko zweryfikowała te ambitne zamierzenia: śmiałe rozwiązania architektoniczne realizowano w warunkach permanentnego kryzysu i braku materiałów. W efekcie budowa trwała aż 13 lat. Hotel otwarto z wielką pompą jako symbol nowoczesności i luksusu, by zamknąć zaledwie kilkanaście lat później, w 2002 roku, jako obiekt „przestarzały” i obarczony „wadami konstrukcyjnymi”.

Od kontrowersji po architektoniczny fenomen

Film dokumentalny w reżyserii Dominiki Mietelskiej-Jareckiej przybliża burzliwą historię powstania i funkcjonowania Hotelu Forum – od początku pełną kontrowersji i wielkich emocji, związanych m.in. z wyburzeniem znajdującego się tu wcześniej stadionu klubu sportowego Garbarnia.

Reżyserka z dociekliwością i dystansem przygląda się unikalnej bryle tego modernistycznego obiektu, podejmując – wspólnie z historykami sztuki i architektury – próbę oceny jego rzeczywistych walorów architektonicznych. Widzowie wysłuchają m.in. współprojektantki hotelu Marzanny Miłkowskiej, która opowiada o głównych założeniach projektowych: hotel nie mógł przesłaniać Wawelu i Skałki, dlatego postawiono go na żelbetowych słupach, które stworzyły „okno” z widokiem na historyczną zabudowę Krakowa. Mowa będzie również o innych śmiałych założeniach architektonicznych zastosowanych przez twórców.

„Całe miasto pod jednym dachem”

Głównym głosem opowieści są jednak wspomnienia dawnych pracowników Hotelu Forum: załogi recepcji, szefa kuchni czy hotelowego detektywa. To właśnie oni w szalonym okresie przemian ustrojowych wyznaczali standardy obsługi w rodzącym się w Polsce hotelarstwie najwyższej klasy. Z ich wspomnień wyłania się obraz Forum jako sprawnie funkcjonującego organizmu – „miasta pod jednym dachem” – gdzie oprócz 279 pokoi mieściły się basen, restauracje, parkingi podziemne, korty tenisowe, fryzjer, Pewex, kwiaciarnia, a nawet gabinety lekarskie i punkt opieki nad dziećmi. Nie zabrakło też opowieści o legendarnym nocnym klubie „Szalony Smok” – miejscu o kosmicznym wystroju i własnej, unikalnej mikrohistorii.

Byli pracownicy hotelu opowiadają również o przełomowych w historii obiektu wydarzeniach: wizycie delegacji Michaiła Gorbaczowa, pobycie Stevena Spielberga z ekipą filmową „Listy Schindlera”, wizytach światowych osobistości, przejęciu obiektu przez sieć Accor, aż po pierwsze oznaki kryzysu i ostateczne zamknięcie ćwierć wieku temu.

Zwieńczeniem filmowej opowieści staje się dyskusja o przyszłości budowli i jej miejscu na współczesnej mapie Krakowa. Do dziś, zarówno ze względu na położenie, jak i historię, wzbudza gorące zainteresowanie Krakowian i pytania o jego dalsze losy. Niedawna decyzja o wpisaniu Hotelu Forum do rejestru zabytków oraz pojawiające się głosy sprzeciwu i zdziwienia implikują pytanie: jak chronić dziedzictwo minionej epoki, którego wartość jest nieoczywista?

Pokaz premierowy, debata i darmowy dostęp w internecie

Premierowy pokaz filmu w Kinie Kijów poprzedzi debata o historycznym i architektonicznym fenomenie budynku oraz jego przyszłości, w której wezmą udział:

• prof. dr hab. inż. arch. Krzysztof Ingarden (architekt, bratanek projektanta Hotelu Forum, Janusza Ingardena),
• Patrycja Jastrzębska (redaktorka serwisu „Tu było, tu stało”),
• Dominika Mietelska-Jarecka (MIK, scenarzystka i reżyserka dokumentu), 
• Melania Tutak (Muzeum Krakowa, kuratorka wystawy „Hotel Forum” w Muzeum Podgórza), 
• mgr inż. arch. Katarzyna Urbańska (Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków),
• dr Michał Wiśniewski (Krakowski Szlak Modernizmu).

Debatę poprowadzi Dorotę Leśniak-Rychlak (kwartalnik „Autoportret”, MIK). 

Wydarzenie rozpocznie się o godz. 18.00 i potrwa ok. dwie i pół godziny. 
Wstęp na wydarzenie jest wolny. Nie obowiązuje rezerwacja, jednak liczba miejsc jest ograniczona.
Film jest rekomendowany dla widzów pełnoletnich. 

Organizatorzy zachęcają widzów do wzbogacenia swoich strojów o akcenty z lat 80. i 90., a nawet do przybycia w pełnych stylizacjach z epoki. 

Od 13 listopada film będzie dostępny bezpłatnie w serwisie YouTube, na kanale Małopolskiego Instytutu Kultury (mikkrakow).

Brutal znad Wisły. Biografia Hotelu Forum
Rok produkcji: 2026
Czas trwania: 83 min
Scenariusz i reżyseria: Dominika Mietelska-Jarecka
Współpraca: Karolina Fidyk, Melania Tutak
Zdjęcia i montaż: Jeremi Dobrzański
Muzyka: Justyna Stasiowska 
Producent: Małopolski Instytut Kultury w Krakowie
Obraz powstał w nawiązaniu do wystawy „Hotel Forum” prezentowanej w Muzeum Podgórza – oddziale Muzeum Krakowa. Wyprodukowano go w ramach programu „Wywołane Historie”, realizowanego w Małopolskim Instytucie Kultury. Celem programu jest wspieranie lokalnych społeczności w zbieraniu, opowiadaniu i zachowywaniu ich historii.